1. Home
  2. Mens en maatschappij
  3. Prehistorie en geschiedenis: wat is het verschil?

Prehistorie en geschiedenis: wat is het verschil?

Prehistorie en geschiedenis zijn termen die vaak worden gebruikt om verschillende tijdsperioden in de menselijke samenleving aan te duiden. Prehistorie verwijst naar de tijd voor het schrift, terwijl geschiedenis verwijst naar de tijdsperiode waarin het schrift wel bestond.

In dit artikel zullen we de verschillen tussen prehistorie en geschiedenis uiteenzetten, en hoe deze twee tijdsperioden de wereld hebben gevormd waarin we vandaag leven. We zullen ook de verschillende methoden en technieken bespreken die door historici en archeologen worden gebruikt om deze tijdsperioden te bestuderen en te begrijpen, en hoe de studie van prehistorie en geschiedenis inzicht kan verschaffen in de ontwikkeling van menselijke samenlevingen en culturen.

Prehistorische vondsten

Er zijn vele belangrijke vondsten uit de prehistorie, afhankelijk van welk gebied of welke periode je bekijkt. Hieronder een selectie van deze vondsten en welke inzichten deze ons gegeven hebben.

  • De ontdekking van de grotschilderingen van Lascaux in Frankrijk, die ongeveer 17.000 jaar oud zijn. Deze gaven ons inzicht in het dagelijkse leven en de overtuigingen van menselijke samenlevingen van toen. De schilderijen tonen dieren, jachttaferelen en andere aspecten van het dagelijks leven, en geven ons een kijkje in de culturele en artistieke praktijken van deze vroege samenlevingen.
  • De ontdekking van het neolithische dorp Çatalhöyük in Turkije, dat dateert van rond 7500 voor Christus. Dit gaf ons inzicht in de ontwikkeling van vroege agrarische samenlevingen. De overblijfselen van het dorp, waaronder huizen, tempels en andere bouwwerken geven ons een kijkje in het dagelijkse leven en de sociale organisatie van deze vroege samenlevingen.
  • De ontdekking van de oude Egyptische piramiden, die dateren van rond 2500 voor Christus. Dit gaf ons inzicht in de overtuigingen en praktijken van de oude Egyptische beschaving. De piramides, samen met andere oude Egyptische monumenten en artefacten, geven ons een kijkje in de religieuze praktijken, sociale hiërarchie en het dagelijks leven van de oude Egyptenaren.
  • De ontdekking van de Mohenjo-daro- en Harappa-beschavingen in het huidige Pakistan, die dateren van rond 2500 voor Christus. Dit gaf ons inzicht in de ontwikkeling van vroege stedelijke samenlevingen in Zuid-Azië. De overblijfselen van deze oude steden, waaronder huizen, tempels en andere bouwwerken, geven ons een kijkje in de sociale organisatie, technologie en het dagelijkse leven van deze vroege samenlevingen.
  • De ontdekking van de Rosetta-steen in Egypte, die geleerden hielp bij het ontcijferen van het oude Egyptische hiërogliefenschrift. Dit gaf ons inzicht in de geschiedenis en cultuur van het oude Egypte. De steen, die inscripties draagt in drie scripts (hiërogliefen, demotisch en Grieks), stelde geleerden in staat om het hiëroglifische script te vertalen en de schat aan informatie in oude Egyptische teksten te vertalen en te duiden.
  • De ontdekking van de Dode Zeerollen in Israël, die dateren van rond 100 voor Christus. Dit gaf ons inzicht in de overtuigingen en praktijken van het oude Joodse volk. De rollen bevatten teksten uit de Hebreeuwse Bijbel en andere religieuze geschriften.
  • De ontdekking van de ruïnes van de oude stad Pompeii in Italië die na de uitbarsting van de Vesuvius in 79 na Christus in as werd begraven. Dit gaf ons inzicht in het dagelijkse leven van de mensen die daar woonden. De overblijfselen van de stad, waaronder huizen, openbare gebouwen en andere bouwwerken, geven ons een kijkje in de sociale organisatie, het dagelijkse leven en de culturele praktijken van de oude Romeinen.

Onverklaarbare vondsten

Er zijn veel prehistorische vondsten waarvan de oorsprong en betekenis nog steeds onduidelijk zijn. Hier zijn enkele voorbeelden:

  1. De Nazca-lijnen in Peru: deze geometrische patronen en afbeeldingen van dieren en mensen werden gegraven in de grond en zijn alleen zichtbaar vanuit de lucht. De oorsprong en betekenis van deze lijnen zijn nog steeds onduidelijk.
  2. De Piramide van de Zon in Bosnië: deze piramide is veel groter en ouder dan de beroemde piramides in Egypte, maar er is nog steeds veel onduidelijkheid over hoe en waarom deze is gebouwd.
  3. De Moai-beelden op Paaseiland: deze enorme stenen beelden van mensen werden door de Rapa Nui-cultuur gebouwd, maar de precieze betekenis ervan is nog steeds een raadsel.
  4. De Stonehenge-monumenten in Engeland: deze reeks enorme stenen monumenten dateren uit de prehistorie, maar de precieze betekenis ervan is nog steeds onduidelijk.
  5. Het Yonaguni-monument: dit is een enorme onderwaterstructuur voor de kust van Japan. Men denkt dat het dateert uit ongeveer 10.000 voor Christus en bestaat uit terrasvormige platforms, trappen en andere kenmerken die doen denken aan een piramide. Het doel en de betekenis van de structuur blijven een mysterie.
  6. De Oude Keltische stad van Tiahuanaco in Bolivia: deze stad werd gebouwd door een oude, nu uitgestorven, beschaving en bevat veel mysterieuze bouwwerken en afbeeldingen. De precieze betekenis ervan is nog steeds onduidelijk.
  7. De Göbekli Tepe: Dit is een oude heiligdom in het huidige Turkije die dateert uit ongeveer 11.000 voor Christus. Het bestaat uit een reeks steencirkels en pilaren met houtsnijwerk van dieren en andere symbolen. Het doel en de betekenis van deze bergheiligdom blijven een mysterie en worden nog steeds bestudeerd door archeologen en onderzoekers.

Wanneer is iets geschiedenis?

Iets wordt als geschiedenis beschouwd wanneer het in het verleden heeft plaatsgevonden en in schriftelijke of andere gedocumenteerde vorm is vastgelegd. Geschiedenis wordt over het algemeen verdeeld in verschillende tijdsperioden, zoals oude geschiedenis, middeleeuwse geschiedenis en moderne geschiedenis.

De studie van geschiedenis omvat het onderzoek van primaire bronnen zoals documenten, artefacten en ander materiaal dat een kijkje in het verleden geeft, evenals de interpretatie en analyse van deze bronnen door historici. De studie van de geschiedenis helpt ons de gebeurtenissen, mensen en samenlevingen uit het verleden te begrijpen en hoe ze de wereld waarin we vandaag leven hebben gevormd.

Hoewel er geen strikte definities zijn van wanneer iets geschiedenis wordt, wordt algemeen aanvaard dat gebeurtenissen die zich in de afgelopen paar honderd jaar hebben voorgedaan, worden beschouwd als onderdeel van de moderne geschiedenis, terwijl gebeurtenissen die verder terug in de tijd plaatsvonden, worden beschouwd als onderdeel van de oude of middeleeuwse geschiedenis. De studie van de prehistorie, die verwijst naar de tijdsperiode vóór het schrift, speelt ook een belangrijke rol in ons begrip van het verleden.

Is gisteren geschiedenis?

Technisch gezien, ja, gisteren wordt als geschiedenis beschouwd. Geschiedenis wordt over het algemeen gedefinieerd als gebeurtenissen die in het verleden hebben plaatsgevonden en die in schriftelijke of andere gedocumenteerde vorm zijn vastgelegd. Hoewel gisteren een relatief recente gebeurtenis is, behoort het nog steeds tot het verleden en kan het als geschiedenis worden beschouwd.

De studie van geschiedenis richt zich echter vaak op gebeurtenissen die verder terug in de tijd plaatsvonden, zoals oude geschiedenis, middeleeuwse geschiedenis en moderne geschiedenis. Deze perioden worden over het algemeen gedefinieerd op basis van de beschikbaarheid van schriftelijke verslagen en de ontwikkeling van beschavingen.

Hoewel gisteren misschien geen belangrijke gebeurtenis is in het grote geheel van de geschiedenis, maakt het nog steeds deel uit van het verleden en kan het als zodanig worden bestudeerd en geanalyseerd.

Belangrijke gebeurtenissen in de Nederlandse geschiedenis

Er zijn veel belangrijke gebeurtenissen in de Nederlandse geschiedenis die een blijvende impact hebben gehad op het land en zijn bevolking. Hier zijn enkele voorbeelden:

  1. De Tachtigjarige Oorlog (1568-1648): Dit was een conflict tussen de Nederlandse Republiek (toen bekend als de Zeven Provinciën) en het Spaanse Rijk. De oorlog eindigde met de ondertekening van de Vrede van Münster in 1648, die de onafhankelijkheid van de Nederlandse Republiek erkende.
  2. De Nederlandse Gouden Eeuw (17e eeuw): Dit was een periode van grote welvaart en culturele prestaties in Nederland. Het land was een belangrijke zee- en handelsmacht en de Nederlandse kunst, literatuur en wetenschap floreerden in deze tijd.
  3. De Franse Revolutionaire Oorlogen (1792-1802): Gedurende deze periode werd Nederland binnengevallen en bezet door Frankrijk. Het land werd uiteindelijk in 1813 bevrijd door de gecombineerde krachten van de Britten en de Pruisen.
  4. De Belgische Revolutie (1830): Dit was een politieke en sociale omwenteling waarin de zuidelijke provincies van Nederland zich onafhankelijk verklaarden van het land en het Koninkrijk België vormden.
  5. De Tweede Wereldoorlog (1939-1945): Nederland werd tijdens de Tweede Wereldoorlog binnengevallen en bezet door Duitsland. Het land werd in 1945 bevrijd door de geallieerden.
  6. De dekolonisatie van het Nederlandse Rijk (1948-1975): In deze periode dekoloniseerde Nederland zijn overzeese gebiedsdelen, waaronder Indonesië, Suriname en de Nederlandse Antillen.

Belangrijke gebeurtenissen in de wereldwijde geschiedenis

Meerdere gebeurtenissen in de geschiedenis zijn van grote invloed op de wereld waarin we nu leven, van duizenden jaren geleden tot vrij recent:

  • De uitvinding van de landbouw, hierdoor kon de mensheid overgaan van een nomadisch bestaan naar een vaste manier van leven en werd zo de basis gelegd van de ontwikkeling van beschavingen.
  • De vorming van de eerste rijken, zoals de Egyptische en Chinese rijken, die het politieke en culturele landschap van hun regio’s vormden.
  • De opkomst en ondergang van het Romeinse rijk, dit heeft een grote invloed gehad op de ontwikkeling van de westerse beschaving en de verspreiding van het christendom.
  • De renaissance, die een heropleving betekende van het klassieke leren en de kunsten in Europa en de basis legde voor de wetenschappelijke revolutie.
  • De industriële revolutie, die de manier veranderde waarop mensen leefden en werkten en de weg vrijmaakte voor moderne industriële samenlevingen.
  • De twee wereldoorlogen (Eerste Wereldoorlog en Tweede Wereldoorlog), die een grote impact hadden op het mondiale politieke en economische landschap en leidden tot ingrijpende veranderingen in de internationale betrekkingen.
  • De Koude Oorlog, een periode van spanning en concurrentie tussen de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie en hun bondgenoten.
  • De ineenstorting van de Sovjet-Unie en het einde van de Koude Oorlog, het begin van een nieuw tijdperk van globalisering.
  • De terroristische aanslagen van 11 september 2001, die een aanzienlijke impact hadden op de wereldpolitiek en leidden tot aanzienlijke veranderingen in de nationale veiligheid en het buitenlands beleid.

Hebben wij geleerd van de geschiedenis?

Het is moeilijk om een uitspraak te doen over de vraag of de mensheid al dan niet heeft geleerd van de geschiedenis, aangezien dit afhangt van de specifieke gebeurtenissen en hoe ze zijn geïnterpreteerd, onthouden en doorgegeven aan de volgende generatie. Het is echter duidelijk dat historische gebeurtenissen de manier waarop de samenleving zich heeft ontwikkeld hebben gevormd en de beslissingen die in het heden zijn genomen hebben beïnvloed.

Sommige individuen en groepen hebben misschien geleerd van deze gebeurtenissen en hebben daardoor positieve veranderingen aangebracht, terwijl anderen ervoor hebben gekozen de lessen uit het verleden te negeren of te vergeten.

Veel gestelde vragen over de prehistorie en de geschiedenis

Wat is prehistorie?
De prehistorie is de periode in de geschiedenis van de mensheid voor het ontstaan van geschreven bronnen. Dit betekent dat de gebeurtenissen die zich in de prehistorie hebben afgespeeld, alleen bekend zijn via archeologische opgravingen en andere vormen van fysiek bewijs, zoals fossielen.
Wanneer begon de prehistorie?
De prehistorie begon naar schatting ongeveer 4,5 miljard jaar geleden, met de vorming van de aarde. Het is echter moeilijk om een precieze datum te bepalen voor het begin van de prehistorie van de mensheid, omdat dit afhankelijk is van het moment waarop de eerste mensachtigen zich ontwikkelden. Volgens sommige schattingen zou dit ongeveer 2,5 miljoen jaar geleden zijn gebeurd.
Wat waren de belangrijkste gebeurtenissen in de prehistorie?
Er zijn talloze belangrijke gebeurtenissen geweest in de prehistorie, afhankelijk van welk aspect van de menselijke geschiedenis je bekijkt. Als we alleen naar de prehistorie van de mensheid kijken, zijn enkele belangrijke gebeurtenissen de ontwikkeling van de eerste mensachtigen, de overgang van jager-verzamelaars naar boerderijen en steden, en de uitvinding van schriftelijke taal.
Wat is geschiedenis?
Geschiedenis is het wetenschappelijke onderzoek naar verleden gebeurtenissen en de manier waarop deze gebeurtenissen de wereld hebben beïnvloed. Geschiedenis omvat zowel de studie van wereldgeschiedenis als de geschiedenis van specifieke culturen, landen, tijdperken en individuen.
Wat is het doel van geschiedenis?
Het doel van geschiedenis is om inzicht te verkrijgen in het verleden van de mensheid en om te begrijpen hoe dit verleden ons heeft gebracht waar we nu zijn. Geschiedenis kan ons helpen om patronen te herkennen en lessen te trekken uit het verleden, zodat we beter begrijpen hoe we het heden en de toekomst kunnen vormgeven.
Waarom is geschiedenis belangrijk?
Geschiedenis is belangrijk omdat het ons inzicht geeft in onze eigen identiteit en cultuur, en hoe deze zijn ontstaan. Het kan ons ook helpen om beter te begrijpen hoe de wereld in elkaar zit en hoe verschillende culturen en landen met elkaar verbonden zijn. Geschiedenis kan ons ook inspireren en ons leren van de successen en fouten van onze voorgangers.
Laatste aanpassing op 30 januari 2023

Vond je dit artikel nuttig?

Dit vind je misschien ook interessant