Categorieën
Maatschappij

Verschil goed en kwaad

Het leven is te ingewikkeld om er ongezien een stempel als goed of kwaad op te plakken, daarnaast zijn het subjectieve opvattingen. Wat jij als goed ervaart kan voor een ander als kwaad beschouwd worden, en andersom. Daarnaast kan de mens ook prima een combinatie van goed en kwaad zijn. Toch is er vanuit de filosofie wel een uitleg aan goed en kwaad te koppelen.

Wat is goed

Een mens met goeds in zijn zin is iemand zonder enige vorm van egoïsme, dus iemand die zich in kan leven in een ander (empathie), iemand mededogen voor een ander en iemand die de behoeftes van een ander boven die van zichzelf stelt. Een goed mens is in staat om zijn eigen belang op te offeren voor het belang van een ander. Het karakter van een goed mens is gevuld met woorden als onbaatzuchtigheid, onzelfzuchtigheid, zelfopoffering en welwillendheid.
En ook niet onbelangrijk is dat een mens met louter goede bedoelingen  niet kijkt naar ras, geslacht en nationaliteit.

Bestaan dit soort mensen zal je denken? Ja, er bestaan mensen die het talent hebben om hun eigen leven ondergeschikt te maken aan het leven van ieder ander, en met name ondergeschikt aan de zwakkeren in de samenleving. Nou ja bestaan, de meest sprekende voorbeelden leven inmiddels niet meer. Nelson Mandela’s leven (1918 – 2013) bijvoorbeeld stond bijna in zijn geheel in het teken van de strijd tegen apartheid in Zuid-Afrika, het leven van de Amerikaan Martin Luther King (1929 -1968) stond hoofdzakelijk in het teken van gelijke burgerrechten voor de zwarte Amerikanen en dichter bij huis, Majoor Bosshardt die bijna haar hele leven (1913 – 2007) in dienst heeft gesteld van het Leger des Heils en zich volledig inzette de zwakkeren.

Wat is kwaad

Mensen met louter kwade bedoelingen hebben een compleet gebrek aan inlevingsvermogen. Hun eigen behoeftes en verlangens hebben top prioriteit, en daar leven ze ook naar. Mensen met kwaad in hun zin zijn egoïstisch, zelfingenomen en volledig narcistisch. Dit soort mensen zien andere mensen puur als hulpmiddel en verlengstuk om hun eigen doel te bereiken, de emotie van anderen doet hen niks, hierdoor zijn ze in staat om de meest gruwelijke handelingen uit te voeren bij andere mensen. Een goed voorbeeld van zo’n persoon is Adolf Hitler. Ook moordenaars, aanranders en oplichters hebben het probleem dat ze te egoïstisch zijn om goed te functioneren in een maatschappij waar je bij voorkeur zoveel mogelijk goeds hebt.

En jij

En jij hangt qua karakter waarschijnlijk ergens tussen Nelson Mandela en Adolf Hitler in. Soms heeft je egoïsme de overhand en de andere keer zal je inlevingsvermogen optimaal zijn, wanneer dit zich uit zal vooral te maken hebben met welke mensen je in welke situatie tegenover je hebt staan. De kans is groot dat je bij voorkeur (terecht dan wel onterecht) minder egoïstisch zou willen zijn maar het je simpelweg niet lukt. Dat is niet erg, het feit dat je er al bewust van bent dat je empathisch vermogen soms te beperkt is geeft al aan dat je er geen totaal gebrek aan hebt.

En het mooie van goedheid is dat je het kan ontwikkelen. Dat je dit verder wilt ontwikkelen of verbeteren moet echter wel een bewuste keuze zijn. Je zal bijvoorbeeld minder materialistisch en statusgericht moeten worden om meer verbonden te geraken met de mensen om je heen. Is het bijvoorbeeld verstandig om een moordenaar voor de rest van zijn leven op te sluiten zonder hem de mogelijkheid te bieden om aan zichzelf te werken, zonder hem de gelegenheid te geven het narcisme om te zetten in empathie voor de slachtoffers. Majoor Bosshardt zou het niet verstandig vinden, Adolf Hitler wel. En dat is het verschil tussen goed en kwaad.